Karotis masajı (karotis sinüs masajı) özellikle acil durumlarda kalp ritmini düzeltmek için kullanılan bir yöntemdir ama evde kendiniz yapmanızı kesinlikle önermiyorum.
Nedenlerini ve detaylarını açıklayayım.
Karotis masajı nedir?
Boynunuzdaki şah damarının (karotis arterinin) hemen yanındaki bölgede, damarın çatallaştığı noktada (karotis sinüsü denen hassas bölge) hafifçe, kontrollü bir baskı uygulanmasıdır.
Bu baskı, vagus sinirini uyarır ve kalp atışlarını yavaşlatır. Özellikle ani başlayan hızlı kalp çarpıntılarında (SVT denen paroksismal supraventriküler taşikardi) ritmi normale döndürmek için kullanılır. Vücudun kendi "fren pedalı"nı devreye sokar diyebiliriz.
Ne zaman yapılır?
-
Sadece hekim veya acil servis hekimi tarafından, kalp ritmi bozukluğu ataklarında (hızlı ve düzenli çarpıntı).
-
Hasta stabilse (bayılma, göğüs ağrısı, nefes darlığı yoksa) ve ritim SVT ise.
-
Diğer basit yöntemler (Valsalva manevrası gibi derin nefes tutma) işe yaramazsa denenebilir.
-
Ayrıca bazı yaşlılarda bayılma (senkop) nedenini araştırmak için de yapılır (karotis sinüs sendromu tanısı koymak amacıyla).
Nasıl yapılır? (Sadece Bilgi Maksadı İle Yazıyorum – Evde Denemeyin!)
-
Hasta sırtüstü yatar.
-
Doktor önce boyundaki şah damarlarını stetoskopla dinler (üfürüm sesi varsa yapmaz).
-
Parmakla damarın çatallaştığı noktaya (Adem elmasının hemen yanına) 5-10 saniye nazik, sürekli baskı uygular.
-
Kalp ritmi EKG ile izlenir, tansiyon da takip edilir.
-
Genellikle tek taraflı yapılır, sağ veya sol sırayla.
Neden evde yapmamalısınız? Riskleri neler? Bu masaj çok riskli olabilir!
Özellikle:
-
Şah damarında plak, darlık veya sertleşme varsa (ki 50 yaş üstünde çok yaygındır), baskı plak kopmasına yol açabilir → felç (inme) riski artar.
-
Kalp ritmi çok yavaşlayabilir, hatta durabilir (asistoli).
-
Tansiyon ani düşebilir, baş dönmesi, bayılma olur.
-
Geçmişte inme, kalp krizi, damar hastalığı olanlarda kesinlikle yapılmaz.
-
Yanlış yapılırsa kalıcı hasar bırakabilir.
Evde ne yapmalısınız? Hızlı kalp çarpıntısı geldiğinde en güvenli yollar:
-
Valsalva manevrası: Derin nefes alıp 10-15 saniye ıkının (tuvalete çıkıyormuş gibi).
-
Soğuk suyla yüz yıkama.
-
Öksürme veya gargara yapma. Bunlar vagus sinirini uyarır ama karotis masajı kadar riskli değildir.
Kısaca: Karotis masajı tıpta çok faydalı bir araçtır lakin sadece hekim kontrolünde ve uygun koşullarda yapılmalıdır.
Evde denemek ciddi tehlike yaratabilir.
Eğer çarpıntı ataklarınız sık oluyorsa veya bayılma yaşıyorsanız lütfen önce hekiminize daha sonra da gerek görürse bir kardiyoloğa görünün.